Spam hinaspa SIM tikraykunamanta telefono yupay pakayniykita hark'ay

Correo aliaskunayuq kanman, hinaspa sapa pakasqa simi hukniray kanman. Achka runakuna huk telefono yupayniyuq, watakunapaq waqaychanku, hinaspa mañakuq yaqa sapa ruwanaman qunku. Chay hap'isqayki aswan rikuchiq datakunamanta huknin ruwan, hinaspa imayna llamk'achisqa kasqanta rikispa aswan fácil hark'ay atiqkunamanta huknin.

Imarayku yupayniyki chayna sinchi riqsiy#

Telefono yupay sapalla, takya, hinaspa chiqaq pachapi qamman watasqa. Wakin imakuna rikukusqanmanta aswan rikuchiq ruwanku:

• Sapa kuti mana tikrakunchu. Runakuna kaq yupayta musuq telefonokuna, llamk'aykuna hinaspa direccionkuna ukupi waqaychanku, chayrayku kunan cuentakunata watakuna ñawpaq kaqkunawan t'inkin.
• Sutiman watasqa. Operadora pi cuenta pagan yachan, hinaspa achka suyukunapi SIM ID mana hap'ichikunmanchu.
• Cuentakunata t'inkin. Kaq yupay willay, rantiy, tinkuy hinaspa social ruwanakuna qhipapi sayaptin, chay base iskayta hap'iq pi kaq huk campo pi huñuyta atin.
• Huk runakuna qampa rayku rakinachinku. Amigo huk ruwana contactokunata churachiptin, yupayniyki, hinaspa pay waqaychasqa sutiyki, chay ruwanaman chayanman mana hayk'aq qillqakuspapas.
• Huñusqa hinaspa ch'iqisqa. Brokerkuna yupaykunata sutikunawan, direccionkunawan hinaspa ayllukunawan huñunku, hinaspa hatun ch'iqiykuna telefono yupaykunata perfil willaykuna qayllapi churanku. Yupay ch'iqisqa tantapi kasqa, chaypi sayan.

Yupayniyki rakisqa ima pantayta atin#

Spam, llulla waqyakuykuna hinaspa phishing qillqakuna. Kaymi rikukuq chanin. Yupay marketing listapi utaq ch'iqiypi kasqa, robocall, llulla chayachiy willaykuna, hinaspa llulla kichaq “pantasqa yupay” qillqakuna suyanay. Filtrokuna wakin ta hap'inku. Mana hayk'aq rakinachisqa yupay aswan ta hap'in.

SIM tikraykuna hinaspa cuenta hap'iy. SIM tikraypi, pipas operadorata yupayta pay kamachisqa SIMman kuyuchiyta utaq huk operadoraman portayta uywan, sapa kuti ch'iqiy willaykunawan qam hina rikuchispa. Chaymanta, waqyakuykuna hinaspa qillqakuna paykunaman rinku, correo, banco hinaspa cripto cuentakunata musuqyachiq kódigokunata yapaspa. Sasachay mana pipas yupayta yachasqanchu. Yupay huk cuentakunapa llawen kasqanmi.

Yuyachiy unanchakuna: telefono sapa llamk'aq maypi mana yanapayta chaylla qhawachin, utaq mana mañasqayki SIM tikray utaq pakasqa simi musuqyachiy yuyachiykunata chaskinki. Huk telefonomanta operadorata chaylla waqyay, chaymanta correota ñawpaqta seguroyachiy, correo yaqa llapa huk kaqta musuqyachiyta atisqanrayku.

Doxxing hinaspa millay ruway. Yupay suti tariypaq, hinaspa wakinpi direccion, runa-maskay sitiokuna ukupi hunt'anman. Achka willay ruwanakuna yupayniyuq pi kaqta cuenta tariyta saqinku, hinaspa wakin suti hinaspa foto ñawpaqmanta qhawachinku.

Ruwana-chawpi qatiy. Telefono yupaykuna munasqa tupachiy llawem. Empresakuna cliente listakunata anuncio plataformakunaman churanku, sapa kuti hashwan, hinaspa plataformakuna perfilkunaman tupachinkullataq. Huk ruwanapi ruwasqayki huk ruwanapi ima rikunaykita kuyuchiyta atin.

Imarayku ruwanakuna yupayniykita munanku, hinaspa hayk'aq ama quy#

Ruwanakuna wakin chiqaq raykukunapaq mañanku: llulla cuentakunata pisillayachiy, qunqasqa pakasqa simi kutichiy, musuq aparato chiqaqchay, hinaspa runa sapa huk cuenta waqaychay. Chaymanta mana mayqenpas kikiy yupayniykita particular mañanchu. Chay pachapi kamachisqayki yupayta mañanku.

Chiqaq yupayta operadoraman, bancoman, kamachiy yanapayninkunaman, hinaspa watakunapaq qamman chayay necesitakuq llamk'achiqman quy. Tienda, foro, prueba, utaq willay ruwanapaq, sapalla siq'i kaq llamk'ayta ruwan yupayniykipa huk kopiyanta mana kamachisqayki baseman mana yapaspa.

Yupayniykita hark'aq yachaykuna#

• Iskay chiqaqchayta SMS manta kuyuchiy chiqaqchaq ruwanaman utaq llave yaykuyman yanapay saqisqan maypi. SIM tikray chay kódigokunata mana hap'iyta atinchu.
• Operadoramanta cuenta PIN mañay utaq port-out wichq'ay, qunku chayqa, hinaspa telefonopi SIM PIN churay suwasqa aparatokuna chaylla musuqmanta llamk'achikunan ama atinanpaq.
• Contacto churaykunata sayachiy direccion libruykita mana necesitakuq ruwanakunapi, hinaspa amigokunata kaqta mañay ruwana chayta atichiptin.
• Yupayta ama uyanchu sapsi perfilpi, clasificado anuncio pi, utaq chayachiy qillqapa captura pi.
• Mana suyasqa “yupayniyki t'aqasqa kanqa” qillqakunata manchay hina qhaway kikiy waqyasqayki yupaypi operadorawan qhawasqaykikama.

Virtual yupaykuna maypi tupan#

Virtual yupay iskay kaq siq'i, qillqankunata navegadorpi ñawinchanki. Huk kutillapaq yupay sapalla qillqakuy kódigota qhawachin. Huk mañakuy qatiq 7, 14 utaq 30 p'unchaw kaq siq'iman qillqanman cuenta qhawachin. Mayqen hina, ruwana chay yupayta waqaychan, mana qampatachu.

Kaypaq sapsi inbox ama llamk'achiychu. Qispilla SMS sitiokuna sapa willayta sapa watukuqman qhawachinku, chay kódigota, hinaspa qhipaman cuenta, huk runakunapa makinkunapi churan. Sapalla yupay SMS chayamuptinlla cobrasqa, hinaspa qamllay rikunki.

Pago pakayta kutichiyta atin sutiyki uraypi sapsi libro pi sayaptin. Monero wan pagay recarga kikin mana ñawinchay atiq kananpaq akllaymi.

Iskay kaq yupaypa sayayninkuna#

Iskay kaq yupay mana mana riqsisqa ruwasunkichu. Ruwana aparatoykita, t'inkiykita, hinaspa qillqasqayki huk imata rikun. Huk kutillapaq yupay qatiq yaykuy kódigota mana chaskinqachu, chayrayku cuidasqayki cuenta kutichiy correo utaq chiqaqchaqta necesitay siq'i kachariyta manaraq. Hinaspa mañakuy tukukun mana extendiptin. Chay qhipaman, mawk'a yupayman qillqakuna qatiq hap'iqman chayayta atinku.

Chiqaq yupayta watakunapaq unayanan necesitanki maypi llamk'achiy. Sapalla kaqta mana chaypi llamk'achiy. Chay rakiy hark'aypa achkanmi, hinaspa sapa kawsayta mana aswan sasa ruwanchu.

Qatiq paso: sapalla kódigopaq, kichay hap'ichiy p'anqa. Musuqmanta kichanayki cuentapaq, yupayta mañakuy hinaspa pacha tukuyta manaraq iskay kaq yaykuy ñanta yapay.